ნელი ინტერნეტი, გაწყვეტილი ვიდეოზარები და სუსტი Wi-Fi თანამშრომლების ყოველდღიურ მუშაობას აფერხებს. პრობლემის მოსაგვარებლად მხოლოდ უფრო სწრაფი ინტერნეტპაკეტის შეძენა ყოველთვის საკმარისი არ არის შეფერხების მიზეზი შეიძლება იყოს გადატვირთული უსადენო ქსელი, არასწორად შერჩეული მოწყობილობა ან გაუმართავი კაბელი.
ოფისის ქსელის დაგეგმვა იწყება თანამშრომლებისა და მოწყობილობების რაოდენობის, სამუშაო პროგრამებისა და სივრცის შეფასებით. შემდეგ განისაზღვრება ინტერნეტკავშირის შესაძლებლობები, საკაბელო ინფრასტრუქტურა, Wi-Fi-ის დაფარვა და უსაფრთხოების წესები.
Cisco ბიზნესისთვის ქსელის მოწყობისას ყურადღებას ამახვილებს ბიზნესკლასის მოწყობილობებზე, გაფართოების შესაძლებლობასა და სარეზერვო გადაწყვეტილებებზე. ეს მიდგომა გამოსადეგია როგორც მცირე ოფისისთვის, ისე მზარდი კომპანიისთვის.
რა უნდა შევაფასოთ ქსელის მოწყობამდე?
თანამშრომლების რაოდენობა მხოლოდ საწყისი მაჩვენებელია. 20 ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს 20 კომპიუტერი, 20 ტელეფონი, რამდენიმე პრინტერი და საკონფერენციო მოწყობილობა. შესაბამისად, ქსელში ჩართული მოწყობილობების რაოდენობა თანამშრომლების რაოდენობაზე მეტი იქნება.
დაგეგმვამდე მოამზადეთ შემდეგი ინფორმაცია:
- რამდენი თანამშრომელი მუშაობს ოფისში ერთდროულად;
- რამდენი კომპიუტერი, ტელეფონი, პრინტერი და სხვა მოწყობილობა უკავშირდება ქსელს;
- რომელი პროგრამებია კრიტიკული – CRM, ERP, ღრუბლოვანი საცავი, ვიდეოკონფერენციები თუ სხვა;
- რა მოცულობის ფაილები იგზავნება და იტვირთება;
- რამდენი სართული, ოთახი და სამუშაო ზონაა ოფისში;
- როგორია თანამშრომლების რაოდენობის ზრდის გეგმა;
- რამდენად ხანგრძლივი გათიშვაა მისაღები ბიზნესისთვის.
მაგალითად, დიზაინის სტუდიას, რომელიც დიდ ფაილებს აგზავნის, და კომპანიას, რომელიც ძირითადად ელფოსტასა და ვებპროგრამებს იყენებს, ერთი და იმავე რაოდენობის თანამშრომლის პირობებშიც განსხვავებული ქსელი შეიძლება დასჭირდეს.
რისგან შედგება ოფისის ქსელი?
ქსელის ძირითადი კომპონენტებია:
ზოგ მოწყობილობაში რამდენიმე ფუნქცია გაერთიანებულია. თუმცა არჩევანი უნდა ეფუძნებოდეს საჭირო შესაძლებლობებსა და წარმადობას.
Cisco-ს განმარტებით, სვიჩი ოფისის მოწყობილობებს ერთმანეთთან აკავშირებს, ხოლო როუტერი სხვადასხვა ქსელსა და ინტერნეტს შორის მონაცემების გადაადგილებას მართავს. PoE-ის მხარდაჭერის მქონე სვიჩს თავსებადი წვდომის წერტილის ან IP ტელეფონის კვებაც შეუძლია ქსელური კაბელით.
ოფისის ქსელი 20, 50 და 100 თანამშრომლისთვის
ქვემოთ მოცემული ცხრილი წარმოადგენს საორიენტაციო დაგეგმვის მაგალითს და არა მწარმოებლების მიერ დადგენილ ნორმას. დაშვებულია თითო თანამშრომელზე ერთი საკაბელო სამუშაო ადგილი და დამატებითი საერთო მოწყობილობები.
თუ თანამშრომლების დიდი ნაწილი მხოლოდ Wi-Fi-ს იყენებს, საჭირო საკაბელო პორტების რაოდენობა შემცირდება. თუ თითო სამუშაო ადგილზე კომპიუტერი და ცალკე IP ტელეფონია, ან ოფისში ბევრი კამერაა, პორტებისა და PoE კვების საჭიროება გაიზრდება.
წვდომის წერტილების საბოლოო რაოდენობა უნდა დადგინდეს სივრცის, ერთდროულად აქტიური მოწყობილობების და რადიოსიხშირული კვლევის მიხედვით.
ქსელის დაგეგმვა 20 თანამშრომლისთვის
მცირე ოფისში პრიორიტეტია საიმედო კავშირი და მარტივი მართვა. დაგეგმვის საწყისი ვარიანტი შეიძლება მოიცავდეს ბიზნესკლასის როუტერს ან Firewall-ს, მართვად სვიჩს, რამდენიმე წვდომის წერტილსა და UPS-ს.
პორტები წინასწარ დაითვალეთ. მაგალითად:
20 სამუშაო ადგილი + 2 პრინტერი + 3 AP + 1 NAS = 26 პორტი.
ამ შემთხვევაში 24-პორტიანი სვიჩი საკმარისი ვერ იქნება. შემდეგ უნდა გაითვალისწინოთ ზრდა და ცალკე შეამოწმოთ მოწყობილობებს შორის კავშირებისთვის საჭირო პორტები.
Wi-Fi-ის მხრივ, პატარა ღია ოფისი და იმავე ფართობის რამდენიმე დახურული ოთახი განსხვავებულ განლაგებას მოითხოვს. ამიტომ წვდომის წერტილები განათავსეთ სამუშაო ზონების მიხედვით.
ქსელის დაგეგმვა 50 თანამშრომლისთვის
50-კაციან ოფისში ყურადღება ექცევა ერთდროულ დატვირთვას: ვიდეოზარებს, ღრუბლოვან პროგრამებს, სტუმრების მოწყობილობებსა და შეხვედრების ოთახებს.
ამ ეტაპზე პრაქტიკული პრიორიტეტებია:
- სვიჩების მართვა ერთიანი სისტემიდან;
- კორპორაციული და სტუმრების ქსელების გამიჯვნა;
- სვიჩებს შორის კავშირების გამტარუნარიანობის შემოწმება;
- Wi-Fi-ის დაგეგმვა შეხვედრების ოთახების დატვირთვის გათვალისწინებით;
- პრობლემებზე ავტომატური შეტყობინებები;
- სათადარიგო ინტერნეტის საჭიროების შეფასება.
მაგალითად, საკონფერენციო ოთახში 15 ადამიანის შეკრებამ შეიძლება ერთ წვდომის წერტილზე დატვირთვა მკვეთრად გაზარდოს, მაშინაც კი, როცა დანარჩენ ოფისში კავშირი გამართულად მუშაობს.
ქსელის დაგეგმვა 100 თანამშრომლისთვის
100 თანამშრომლის შემთხვევაში ქსელის მართვასა და აღდგენის შესაძლებლობას ისეთივე მნიშვნელობა აქვს, როგორიც სიჩქარეს.
წინასწარ განსაზღვრეთ, რა მოხდება ძირითადი სვიჩის, Firewall-ის ან ინტერნეტკავშირის გათიშვისას. კრიტიკული სამუშაოს შემთხვევაში განიხილეთ ორი ინტერნეტკავშირი, მოწყობილობების რეზერვირება და შესაბამისი UPS სისტემა.
Cisco-ს ქსელის დიზაინის სახელმძღვანელო აღწერს არქიტექტურებს მცირე, ერთი სვიჩით მოწყობილი ქსელიდან უფრო დიდ და მაღალი ხელმისაწვდომობის ინფრასტრუქტურამდე. აქედან პრაქტიკული დასკვნაა: 100 თანამშრომელი ავტომატურად რთულ მრავალდონიან ქსელს არ მოითხოვს არქიტექტურა სივრცეს, დატვირთვასა და უწყვეტობის მოთხოვნას უნდა მოერგოს.
როგორ დავგეგმოთ ოფისის Wi-Fi?
Wi-Fi-ის დაგეგმვას ორი ამოცანა აქვს: სიგნალის დაფარვა და საკმარისი წარმადობა. კარგი სიგნალი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ ბევრი მომხმარებელი ერთდროულად კომფორტულად იმუშავებს.
HPE Aruba-ს დაგეგმვის დოკუმენტაცია ითვალისწინებს ოფისის გეგმას, მოწყობილობების განლაგებასა და მაღალი ან დაბალი სიმჭიდროვის გარემოს. Ubiquiti-ს დაგეგმვის ინსტრუმენტიც ეფუძნება სივრცის გეგმას, სამუშაო ზონებსა და მომხმარებელთა ტევადობის მოთხოვნებს.
პრაქტიკულად ეს ნიშნავს:
- განლაგება უნდა ითვალისწინებდეს კედლებს, სართულებსა და სამუშაო ზონებს;
- წვდომის წერტილის დამონტაჟება უნდა შეესაბამებოდეს კონკრეტული მოდელის ინსტრუქციას;
- არხები და გადაცემის სიმძლავრე უნდა მოერგოს გარემოს;
- მოწყობილობის დამატებამდე უნდა შეფასდეს არსებული ქსელის გადატვირთვის მიზეზი;
- მონტაჟის შემდეგ საჭიროა რეალური გაზომვა.
Cisco Meraki რეკომენდაციას უწევს კვლევას როგორც დანერგვამდე, ისე დანერგვის შემდეგ. მისი სახელმძღვანელო ასევე განმარტავს არხებისა და სიმძლავრის სწორად შერჩევის მნიშვნელობას ჩარევისა და არხის გადატვირთვის შესამცირებლად.
რა სიჩქარის ინტერნეტი სჭირდება ოფისს?
ინტერნეტის სიჩქარის არჩევა მხოლოდ თანამშრომლების რაოდენობის მიხედვით არაზუსტია. საჭიროა პიკური დატვირთვის, ატვირთვის სიჩქარის, დაყოვნებისა და კავშირის სტაბილურობის შეფასება.
გამოსადეგი სამუშაო ფორმულაა:
პიკური ერთდროული დატვირთვა + ფონური ტრაფიკი + ზრდის რეზერვი.
მაგალითად, თუ დაგეგმვისთვის პირობითად თითო აქტიურ ვიდეოზარზე 4 Mbps-ს გამოყოფთ, 15 ერთდროული ზარი დაახლოებით 60 Mbps-ს მოითხოვს შესაბამის მიმართულებაში. ამას დაემატება სხვა სამუშაო ტრაფიკი. ეს მხოლოდ გამოთვლის მაგალითია, რეალური მოთხოვნა გამოყენებული პროგრამის, ვიდეოს ხარისხისა და მონაწილეთა რაოდენობის მიხედვით უნდა გადაამოწმოთ.
პროვაიდერის შეთავაზების შეფასებისას შეამოწმეთ:
- ჩამოტვირთვისა და ატვირთვის სიჩქარე;
- მომსახურების დონის შეთანხმება – SLA;
- დაზიანებაზე რეაგირების პირობები;
- სტატიკური IP-ის საჭიროება;
- სარეზერვო კავშირის შესაძლებლობა.
ორი პროვაიდერი უკეთეს რეზერვს ქმნის, თუ მათი ინფრასტრუქტურის მნიშვნელოვანი ნაწილიც დამოუკიდებელია. ეს საკითხი პროვაიდერებთან უნდა დაზუსტდეს.
როგორ დავიცვათ ოფისის ქსელი?
უსაფრთხოების ერთ-ერთი საფუძველი ქსელის სეგმენტაციაა სხვადასხვა დანიშნულების მოწყობილობების ლოგიკური გამიჯვნა.
Fortinet-ის მცირე ოფისის არქიტექტურაშიც გათვალისწინებულია VLAN-ებით სამუშაო, სტუმრების, პრინტერებისა და ვიდეომეთვალყურეობის ტრაფიკის გამიჯვნა.
მაგალითად, შეგიძლიათ გამოყოთ:
VLAN-ის შექმნას უნდა ახლდეს წვდომის წესების გამართვა. მხოლოდ ქსელის დაყოფა ვერ უზრუნველყოფს იზოლაციას, თუ სეგმენტებს შორის ტრაფიკი შეუზღუდავად მოძრაობს.
ასევე დაგეგმეთ მოწყობილობების განახლება, ადმინისტრატორის ანგარიშების დაცვა, კონფიგურაციების სარეზერვო ასლები და დისტანციური წვდომის უსაფრთხო მართვა.
როგორ შევადგინოთ ქსელის მოწყობის ბიუჯეტი?
სრული ბიუჯეტი მოიცავს მოწყობილობებს, მონტაჟს, კონფიგურაციასა და შემდგომ მომსახურებას.
ცალკე შეაფასეთ:
- როუტერი ან Firewall, სვიჩები და წვდომის წერტილები;
- კაბელები, როზეტები, პატჩპანელები და ქსელური კარადა;
- UPS და კვების მოწყობა;
- საკაბელო ხაზების ტესტირება და მონიშვნა;
- Wi-Fi-ის კვლევა და საბოლოო გაზომვები;
- ლიცენზიები, გამოწერები და ტექნიკური მხარდაჭერა;
- მომავალი გაფართოების სამუშაოები.
ერთჯერად დანახარჯთან ერთად შეადარეთ რამდენიმე წლის ჯამური ხარჯიც. არჩევანზე გავლენას ახდენს როგორც შესყიდვის ფასი, ისე მართვის სიმარტივე და მხარდაჭერის პირობები.
რა უნდა შემოწმდეს ქსელის ჩაბარებამდე?
მონტაჟის დასრულების შემდეგ ქსელი შეამოწმეთ რეალურ სამუშაო პირობებში:
- გამოცადეთ საკაბელო ხაზები და გადაამოწმეთ მათი მონიშვნა.
- გაზომეთ Wi-Fi სამუშაო ადგილებსა და შეხვედრების ოთახებში.
- შეამოწმეთ რამდენიმე ერთდროული ვიდეოზარი და ფაილის გადაცემა.
- გადაამოწმეთ სტუმრების ქსელის იზოლაცია.
- გამოცადეთ სათადარიგო ინტერნეტზე გადართვა, თუ ის გათვალისწინებულია.
- შეამოწმეთ UPS-ის მუშაობა რეალური დატვირთვით.
- შეინახეთ ქსელის სქემა და კონფიგურაციების სარეზერვო ასლები.
Cisco Meraki-ს კვლევის სახელმძღვანელო ხაზს უსვამს რეალურ კლიენტურ მოწყობილობებთან შემოწმებასაც, რადგან მათი უსადენო შესაძლებლობები განსხვავდება.
ხშირად დასმული კითხვები
საკმარისია ერთი Wi-Fi როუტერი 20 თანამშრომლისთვის?
პასუხი დამოკიდებულია სივრცესა და დატვირთვაზე. ერთი მოწყობილობის საკმარისობა წინასწარ არ უნდა ვივარაუდოთ: შეაფასეთ დაფარვა, აქტიური მოწყობილობების რაოდენობა და საჭირო მართვის ფუნქციები.
რამდენი წვდომის წერტილი სჭირდება 50-კაციან ოფისს?
ზუსტი რაოდენობა მხოლოდ თანამშრომლების მიხედვით ვერ განისაზღვრება. სტატიაში მოცემული 3–6 AP საწყისი ვარაუდია; საბოლოო რაოდენობა ოფისის გეგმამ და კვლევამ უნდა დაადასტუროს.
საჭიროა საკაბელო ქსელი, თუ თანამშრომლები Wi-Fi-ს იყენებენ?
საკაბელო ინფრასტრუქტურა ხშირად საჭიროა წვდომის წერტილების, პრინტერების, სერვერებისა და სხვა ფიქსირებული მოწყობილობებისთვის. სამუშაო კომპიუტერების დაკავშირების მეთოდი მათი დატვირთვისა და გადაადგილების საჭიროების მიხედვით შეარჩიეთ.
როდის არის საჭირო მეორე ინტერნეტპროვაიდერი?
როცა გათიშვა ბიზნესისთვის მნიშვნელოვან შეფერხებას ქმნის. გადაწყვეტილება მიიღეთ შესაძლო ზარალისა და სარეზერვო კავშირის ღირებულების შედარებით.
როგორ დავგეგმოთ ქსელის გაფართოება?
წინასწარ გაითვალისწინეთ დამატებითი საკაბელო წერტილები, თავისუფალი პორტები, PoE კვების მარაგი, კარადის სივრცე და მართვის სისტემის შესაძლებლობები.
დაიწყეთ ოფისის შეფასებით
20, 50 თუ 100 თანამშრომლისთვის ქსელის დაგეგმვის პირველი ნაბიჯია სამუშაო საჭიროებებისა და სივრცის შესწავლა. ამის საფუძველზე მომზადებული პროექტი უნდა აჩვენებდეს მოწყობილობების განლაგებას, კაბელების სქემას, უსაფრთხოების წესებს, ბიუჯეტსა და შემოწმების კრიტერიუმებს.
თუ გეგმავთ ახალ ოფისში გადასვლას ან არსებული ქსელის განახლებას, მოითხოვეთ ტექნიკური შეფასება რათა შეთავაზებული ინფრასტრუქტურა თქვენს დღევანდელ დატვირთვასა და ზრდის გეგმას მოერგოს.
